Waarom gaan mensen op vakantie?

Op basis van onze toeristische expertise gaven we in onze vorige twee blogs tal van interessante feiten over de 4 fasen in de geschiedenis van het reizen. Nu zoomen we in op de factoren die er de oorzaak van zijn dat mensen tegenwoordig zoveel reizen. Vanaf de jaren ’60 van de vorige eeuw werd het toerisme in een stroomversnelling gebracht door:

  • Toegenomen welvaart
  • Vrijheidsdrang van de opgroeiende babyboomers
  • Explosief toegenomen mobiliteit 
  • Verschuiving van een werkgerichte naar een ‘leisure-oriented society’ 

Vaker op vakantie

De vakantieparticipatie groeide de afgelopen decennia van 50% naar ruim 80% en het aantal vakanties van 0,55 per jaar naar ongeveer 1,4 per jaar. De verhouding tussen het aantal binnenlandse en buitenlandse vakanties is radicaal omgekeerd: tegenover één binnenlandse vakantie staat tegenwoordig 1,62 buitenlandse vakanties. Eind jaren zestig was die verhouding nog 1:0,73. Men moet tegenwoordig wel hele goede redenen hebben om thuis te blijven om zich één van de menselijke basisbehoeften te ontzeggen: het recht op vakantie. En het liefst in de buitenlandse zon. Waartoe heeft dit alles geleid?

The lonely crowd

In 1950 schreef David Riesman het boek ‘The lonely crowd’. Hij voorspelde dat de moderne maatschappij te maken zou krijgen met een nieuwe middenklasse van lusteloze en gefragmenteerde individuen. Individuen die zich bewegen in een moderne leegte gericht op het vluchtige, op uiterlijkheden en op anderen (other-directed). Dit in plaats van gericht te zijn op het blijvende, de traditie en het innerlijk (inner-directed)[1]. We herkennen dit in het hedendaagse toerisme. Met onze vakantieplannen laten we zien wie we zijn en waar we bij horen. Net zoals met onze auto, onze woninginrichting, onze kleding of onze muzieksmaak.

Hoe de sociale omgeving een rol speelt bij vakantie 

De Franse socioloog Pierre Bourdieu onderstreept deze ‘distinctie’ theorie met prachtige voorbeelden. Onze vakantieplannen worden bepaald door de waarden en normen in onze sociale omgeving. Dat we een bepaalde toeristische bestemming graag bezoeken, is volgens de Britse socioloog John Urry geen kwestie van het mooie weer, het kennismaken met een andere cultuur, het lekkere eten of de mooie natuur. Het is een gevolg van onze culturele normen en onze aangeleerde smaak. We leren van onze omgeving dat bepaalde populaire bestemmingen de moeite waard zijn om te bezoeken. 

Vakantiekeuze 

Vakantiebestemmingen zijn eerder menselijke constructies dan plekken met een intrinsieke aantrekkingskracht. Met onze vakantiekeuzes laten we zien bij welke sociale groep we (willen) horen, ze zijn een direct gevolg van het ‘other-directed’ zijn van onze samenleving.  

Hoe zit het dan met al die mensen die een vakantie kiezen ‘buiten de gebaande paden? Lees daarover meer in onze volgende blog.

[1] http://www.huubmous.nl/2010/10/23/verlangen-naar-een-betere-wereld/