Bouwen aan bewuste bestemmingen is kiezen voor complexiteit

Het is interessant wat er momenteel gebeurd in het denken over bestemmingsontwikkeling. Door onderwerpen als “overtourism” wordt (soms pijnlijk) duidelijk dat toerisme niet alleen maar goed is en dat het meer dan een economische zaak is. Met de groei van het toerisme komen ook de keerzijden aan het licht.

Wanneer toerisme onaanvaardbare niveaus bereikt

Denk bijvoorbeeld aan overlast van drommen mensen, veranderend en eenzijdig winkelaanbod, onttrekking van woningen op de woningmarkt voor de verhuur, toenemende huizenprijzen, ecosystemen onder druk, congestie, hoge kosten voor handhaving en beheer en ga zo maar door. In Europa zijn er voorbeelden dat men toeristen niet alleen vervelend vindt of zich openlijk aan toeristen irriteert maar ook dat tolerantiegrenzen zijn overschreden; protesten, doelgerichte acties, hotelstops en contra-maatregelen in reactie op negatieve gevolgen.

Wat is het doel van toerisme?

De groei die het toerisme doormaakt roept discussies op over hele fundamentele vragen zoals ‘wat is het doel van toerisme?’ en ‘van wie is de stad/eiland/natuurgebied?’. Niet gek want stimuleren van toerisme is vaak een doel op zich geworden en vele plekken zijn omgetoverd om te voorzien in de behoefte van toeristen. Met als gevolg dat de publieke opinie uit balans is geraakt. De media staat er bol van.

Bewuste reisbestemmingen

We merken aan alles dat bestemmingen, al dan niet gedwongen door deze publieke opinie, zich langzaam maar zeker bewegen in de richting van bewuste bestemmingen. Een bewuste bestemming is doordacht. Er is verhaal, visie, strategie, data en kennis. Een bewuste bestemming is proactief. Er is leiderschap, initiatief, innovatie en organiserend vermogen. Een bewuste bestemming is in balans. Er wordt bewust omgegaan met belangen en er is afstemming. Een bewuste bestemming is adaptief.

Richting geven aan bewuste reisbestemmingen

Men weet dat meebewegen met de maatschappij moet en daartoe de juiste condities nodig zijn. Dit maakt dat een bewuste bestemming tegen een stootje kan (robuust) en tegelijkertijd kan meebewegen (flexibel)”. Invulling geven aan een bewuste bestemming is lastig maar niet onmogelijk. Het vereist een bewuste keuze voor complexiteit en vervolgens daarnaar leren handelen.

Om hier verder handen en voeten aan te geven komt CELTH binnenkort met een position paper – waarvan ETFI grotendeels de inhoud verzorgt. Daarover later meer.