Het vinden van balans tussen toerisme en natuur

Namens ETFI was onze duurzaam toerisme expert Jasper Heslinga afgereisd naar Washington D.C. om aldaar de jaarlijkse bijeenkomst van de American Association of Geographers (AAG) bij te wonen. De bijeenkomst van de AAG vond plaats in april 2019 in Washington D.C. Op deze conferentie komen meer dan 9000 academici met verschillende achtergronden bijeen om hun werk te delen. Veel sessies die worden georganiseerd hebben betrekking op onderwerpen die te maken hebben met toerisme, vrije tijd en gastvrijheid en trekken toerisme experts uit de hele wereld aan. In de sessie "Towards a Geographical Political Economy of Tourism: Critical, Relational, and Evolutionary Approaches to Place-based Development", heeft Jasper zijn 8 beleidsaanbevelingen gepresenteerd voor synergie tussen de ontwikkeling van het toerisme en natuurbescherming, die kunnen helpen bij het bouwen aan veerkrachtige bestemmingen. Deze aanbevelingen zijn gebaseerd op zijn proefschrift en worden vaak toegepast in ETFI-projecten.

Synergie: 1 + 1 = 3

Synergie gaat over het streven naar win-win situaties waarbij het draait om balans. Het kan regio’s helpen om veerkrachtiger te worden in het omgaan met sociale- en ecologische veranderingen in de toekomst. In de presentatie staat centraal welke factoren synergetische interacties tussen toerisme en landschap belemmeren en welke factoren dit juist bevorderen. Het onderzoek onderliggend aan de presentatie laat zien:

  • Hoe beleid zich over de jaren heeft ontwikkeld
  • Hoe de publieke opinie is veranderd
  • Hoe “governance“ is ingericht

Interacties tussen toerisme en landschap: Terschelling als casus

De bestudeerde casus is Terschelling, een eiland dat onderdeel is van het UNESCO Werelderfgoed Waddenzee. Het eiland staat bekend om de natuurschoon, maar mede daardoor is het een populaire toeristische bestemming. Kortom, op dit eiland komen de belangen van sociaaleconomische ontwikkeling (middels toerisme) en natuurbescherming nadrukkelijk bijeen.

Aanbevelingen voor beleidsmakers

Gebaseerd op de resultaten en conclusies van het onderzoek, is er een reeks aan aanbevelingen gepresenteerd. Beleidsmakers en planologen die werkzaam zijn op het raakvlak van toerisme en landschap kunnen hiervan profiteren:

  1. Gebruik content analysis als hulpmiddel om een historisch institutionele context beter te begrijpen
  2. Probeer te streven naar integraal beleid dat gericht is op synergetische interacties tussen toerisme en landschap
  3. Betrek een breed scala aan belanghebbenden voor het vinden van draagvlak en nieuwe ideeën
  4. Gebruik de influence-interest matrix als een instrument om stakeholders te analyseren en als hulpmiddel bij het maken van strategische keuzes voor het omgaan met verschillende typen stakeholders
  5. Streef naar open besluitvormingsprocessen en ontwikkel gezamenlijk een 'verhaal' waar veel belanghebbenden zich verbonden mee voelen
  6. Maak een duidelijke visie om belanghebbenden meer zekerheden te bieden over toekomstige beleidsrichtingen…
  7. ...maar laat ook flexibiliteit toe bij de lokale implementatie voor de ontwikkeling van initiatieven van burgers en ondernemers die bijdragen aan innovatie van een toeristische bestemming in de omgang met deze veranderende omstandigheden
  8. Durf te experimenteren om een patstelling in besluitvorming te voorkomen (of zelfs te doorbreken), steun te vinden door ‘te doen’ en te leren van fouten.